نفقه شامل چه چیزهایی است؟
طبق مادهٔ ۱۱۰۷ قانون مدنی، نفقه همهٔ نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن است؛ از جمله مسکن، پوشاک، خوراک، اثاث منزل و هزینههای درمانی و بهداشتی. مبلغ آن در دادگاه معمولاً با نظر کارشناس و بر اساس شأن زن و توان مالی شوهر تعیین میشود.
چه زمانی زن حق نفقه ندارد؟
طبق مادهٔ ۱۱۰۸ قانون مدنی، اگر زن بدون عذر موجه از وظایف زناشویی خودداری کند، مستحق نفقه نیست. البته «عذر موجه» در قانون و رویهٔ دادگاهها تعریف و بررسی میشود؛ مثل ترس از آسیب جانی، یا استفاده از حق حبس پیش از دریافت مهریه.
نفقهٔ گذشته (معوقه)
طبق مادهٔ ۱۲۰۶ قانون مدنی، زن میتواند نفقهٔ زمان گذشته را هم مطالبه کند؛ یعنی اگر مدتی نفقه پرداخت نشده، آن دوره هم قابل پیگیری است.
دو راه برای گرفتن نفقه
۱. دعوای حقوقی (مطالبهٔ نفقه)
با دادخواست به دادگاه خانواده، مبلغ نفقهٔ گذشته و آینده تعیین و حکم به پرداخت صادر میشود.
۲. شکایت کیفری (ترک انفاق)
طبق قانون حمایت خانواده، خودداری از پرداخت نفقه با وجود توانایی مالی، جرم است و مجازات دارد. این شکایت معمولاً فشار مؤثری برای پرداخت ایجاد میکند.
انتخاب یکی یا هر دو راه، و ترتیب آنها، به شرایط پرونده بستگی دارد.
نفقهٔ فرزند
طبق مادهٔ ۱۱۹۹ قانون مدنی، نفقهٔ فرزند بر عهدهٔ پدر است. اگر پدر فوت کرده یا توانایی نداشته باشد، به ترتیب بر عهدهٔ جد پدری و سپس مادر است. مادری که فرزند نزد اوست، میتواند نفقهٔ فرزند را از پدر مطالبه کند.
نفقه و طلاق
اگر شوهر نفقه ندهد و الزام او هم ممکن نباشد، طبق مادهٔ ۱۱۲۹ قانون مدنی زن میتواند درخواست طلاق کند.
مبنای قانونی: مواد ۱۱۰۶، ۱۱۰۷، ۱۱۰۸، ۱۱۲۹، ۱۱۹۹ و ۱۲۰۶ قانون مدنی و قانون حمایت خانواده (۱۳۹۱).
پرسشهای رایج
آیا نفقهٔ ماههای گذشته را هم میشود گرفت؟
بله. طبق مادهٔ ۱۲۰۶ قانون مدنی، زن میتواند نفقهٔ زمان گذشته را هم مطالبه کند.
ترک انفاق چیست؟
خودداری شوهر از پرداخت نفقهٔ زن با وجود توانایی مالی است که طبق قانون حمایت خانواده جرم است و میتوان از آن شکایت کیفری کرد.
نفقهٔ فرزند بعد از طلاق با کیست؟
طبق مادهٔ ۱۱۹۹ قانون مدنی، نفقهٔ فرزند بر عهدهٔ پدر است، حتی اگر حضانت با مادر باشد.
وضعیت شما را بررسی کنیم
هر پرونده شرایط خودش را دارد. یک تماس کوتاه کافی است تا بدانید چه راههایی پیش رویتان است.